Vršačka kula

KULA se nalazi na samom vrhu brda nad gradom i predstavlja ostatak srednjevokovnog utvrdjenja, nekadašnjeg Vršačkog grada. Pored vremena gradnje, koje se vezuje za kraj 14. ili početak 15. veka, neizvesno je i njeno poreklo. Realna je mogućnost da su utvrđenje podigli Srbi posle pada Smedereva, sa čijim kulama postoje neke sličnosti. Zabeleženo je i predanje da je Kulu zidao "Kralj despot", što se odnosi na Đurđa Brankovića, koji je u to vreme ovde imao posede.

Vladičanski dvor

Vladičansku rezidenciju banatskih episkopa podigao je vladika Jovan Đordević, koji je 1750.g. vratio episkopsku stolicu iz Karansebeša u Vršac. Zidanje je obavljeno prema projektu nepoznatog pruskog arhitekte i trajalo je do 1760.godine, a već 1787.godine izvršena je njegova prva obnova. Dvor je bio popravljan i tokom XIX veka ali mu je prvobitan izgled narušen tek u restauraciji 1902.godine. Građevina je slobodno locirana na velikoj parceli, sa ravnim frontom okrenutim ulici. Te 1902.godine dvor je dobio potpuno novu eklektičarski oblikovanu glavnu fasadu i izgubio dobrim delom složenu krovnu konstrukciju. U dvoru se pored Neškovićevog ikonostasa nalazi značajna galerija portreta vršačkih episkopa i bogata riznica crkvenih predmeta, ikona i retkih rukopisnih knjiga

Nikolajevska crkva

Srpska Saborna crkva posvećena Sv.Nikoli, nalazi se na mestu ranije crkve posvećene istom svetitelju. Nova crkva završena je 1785.godine a osvetio ju je vladika Vicentije Popović, dok su radovi na njenom ukrašavanju okončani za vreme Josifa Jovanovića Šakabente 1805.godine. Građevina je jednobrodna i zasvedena sa visokim dvospratnim zvonikom na zapadu gde se nalaze i dve priprate i krstionica, dok su na istoku tri plitke oltarske apside.Pri neuspeloj eklektičarskoj restauraciji crkva gubi svoja strogo klasicistička obeležja u spoljašnjem izgledu. Za Veliku crkvu u Vršcu radilo je niz poznatih slikara čija se dela i danas nalaze u njoj, kao što su Nikola Nešković sa 10 celivajucih ikona, Pavel Đurković koji je uradio ikonostas, Simeon Jakšić i Mihajlo Popović sa zidnim slikama i dve slike Paje Jovanovića.

Crkva Sv.Gerharda

Postoji namestu ranije crkve koja je bila posvećena istom svetitelju i postojala je sve do 1860.godine. Nova crkva, koja danas predstavlja jedan od najreprezentativnijih objekata u gradu, zidana je od 1860. do 1863.godine, po planovima nepoznatog bečkog arhitekte. Njegov projekat se do detalja oslanja na srednjevekovnu gotičku kulturu. Građevina je komponovana kao trobrodna bazilika sa snažno razvijenim transeptom na istoku koji osnovi daje oblik latinskog krsta. Na zapadnoj strani je plitka priprata sa dva vitka, visoka zvonika pokrivena šiljatim krovom. Bogata dekoracija fasada koncentrisana je na portale, prozore, rozete, kontrafore i zvonike. Enterijer crkve bogato je opremljen izrezbarenim nameštajem, ukrašen zidnim i oltarskim slikama, vitražima i skulpturama. Glavnu oltarsku palu je 1863.g. naslikao profesor bečke Akademije Peter Johan Gajger.

Narodno pozorište" STERIJA"

U Vršcu pozorišni život traje više od dva veka. Prva pozorišna predstava prikazana je 1773. godine 13. i 14. aprila. Tu predstavu su prikazali umetnici iz Temišvara. Veliki uticaj na razvoj pozorišnog života u Vršcu imali su gradovi: Beč, Pešta, Prag, Venecija, Trst, Bratislava i drugi. Godine 1777. Vršac je bio najnaseljeniji grad u Banatu i imao sve uslove da prihvati izdržavanje pozorišnih družina koje su dolazile iz raznih metropola evropske kulture. Godine 1761. podignut je Veliki srpski magistrat i više od 100 godina služio je kao stalna pozorišna zgrada.

Gradska biblioteka

Gradska biblioteka u Vršcu osnovana je odlukom Magistrata krajem 1887. godine kao Gradska javna i školska biblioteka, a počela je sa radom za javnost 15. januara 1888. godine. Osnivač ove biblioteke i njen prvi bibliotekar bio je Feliks Mileker (1858-1942), poznati istoričar i arheolog, i pisac velikog broja knjiga i studija. Posle osnivanja Muzeja, od 1897. do 1947. godine, Gradska biblioteka i Muzej rade kao jedinstvena ustanova pod jednim krovom, a od 1947. godine kao posebne ustanove, od kada počinju da znatnije proširuju svoju delatnost. Samostalna, nakon sedam promenjenih adresa, pedesetih godina ovog veka, Gradska biblioteka je smeštena u današnju zgradu na Svetosavskom trgu br. 2, tel./faks 013 / 822-882.